VOOR ALLE INWONERS VAN PARKSTAD

Hof Imstenrade redden van verval

Boven in het Imsteraderbos,waar het Land van Kalk begint. ligt een verborgen parel: de monumentale herenhoeve Imstenraderhof. Het werd gebouwd aan het begin van de vorige eeuw samen met een fraaie buitenverblijf met parkachtige tuinen in opdracht van de Belgische scheepsmakelaar Frans Schepens. Deze puissant rijke zakenman was een protégé van Koning Leopold en was getrouwd met Sophie Ross, uit een vooraanstaand Heerlens geslacht. Haar neef was de Charles Hennen, de oprichter van de Heerlense muziekschool. Zij was zelf ook zeer muzikaal en had aan het conservatorium van Luik gestudeerd. In het kasteelachtige buitenverblijf dat ze van haar man kreeg bij hun koperen bruiloft werd dan ook veel gemusiceerd en voorstellingen gegeven. De architect van het bijzondere ensemble was de Waalse architect Henri van Massenhove, die veel statige panden in Brussel heeft ontworpen. Veel aandacht gaat ook naar het ontwerp van de tuinen. Voor een onbelemmerd uitzicht op Heerlen liet Schepens zelfs een deel van het bos afgraven. 

De fraaie boerenhoeve is geen typisch Limburgse carré, maar is een ruim opgezette verzameling van fraaie schuren, een statig woonhuis en met zelfs een eigen watertoren. Het unieke monument staater al een tijd leeg en verwaarloosd bij en is in verval aan het raken. Veel Parkstedelingen die hier langs wandelen zien dat met lede ogen aan. Dit historisch erfgoed zou zichtbaar en geschikt voor hergebruik moeten worden gemaakt. Een verbinding van de hoeve via de tuinen met het Imstenraderbos zou wenselijk zijn, zodat er een toeristische wandelmogelijkheid ontstaat langs deze monumenten met een verbinding naar de bronnen van de Geleenbeek bij hoeve Benzenrade.

Een groep enthousiaste bewoners van Parkstad heeft de handschoen opgepakt en is plannen gaan maken om Hof Imstenradete redden van de sloop. Ze hebben een uitgebreid onderzoek laten doen naar de mogelijkheden van het gebouw en de wensen hiervoor van de gemeente, omwonenden, mogelijke gebruikers of bewoners. Sommige onderdelen van het complex lenen zich uitstekend voor publieke functies met een culturele bestemming. De hooischuur zou bijvoorbeeld zich goed lenen als podium. Een eeuw nadat Sophie met haar familie Hennen hier musiceerde, zouden hier optredens van het Charles Hennen Concours kunnen worden georganiseerd. Een wandelpad langs de hoeve zou de ontbrekende schakel tussen Imstenraderbos en de onverharde weg naar Benzenrade zijn. In het bakhuis zouden weer vlaaien gebakken kunnen worden voor wandelaars die onder de kap van de hooischuur van het uitzicht op Heerlen genieten. Een gemeenschappelijke moestuin kan gebruikt worden voor educatieve excursies. En Hof Imstenrade zou door bewoning gered kunnen worden van de ondergang. Om de mogelijkheden te onderzoeken, plannen te maken en te toetsen en het eigenaarschap over te dragen aan een beheerstichting hebben de initiatiefnemers zich verenigd in een stichting.

Het plan

Het complex staat nu al enige jaren te koop en de huidige eigenaar is aardig op leeftijd.  Voordat sprake kan zijn van het ontplooien van activiteiten of verbouwen van het woonhuis en de schuren, zal de bestaande opstal voor de toekomst geconsolideerd moeten worden. De staat van onderhoud verschilt nogal per onderdeel. Met name de grote koeienstal en graanschuur zijn verzakt en de funderingen vertonen breuken. De grond op de helling achter de graanschuur heeft de neiging te verschuiven en er zal misschien een keerwand nodig zijn. Het voegwerk en de speklagen in de gevel moeten deels vernieuwd. De zadeldaken van de schuren en de gemetselde omheiningen moeten worden gerestaureerd. En er zal een asbestsanering moeten plaatsvinden. Dit is alleen nog maar het bouwtechnische verhaal. De mooie plannen zullen ook nog goedgekeurd moeten worden door de verschillende instanties. Met Natuurmonumenten zal overleg gevoerd moeten worden over het doortrekken van wandelpaden. De gemeente zal toestemming moeten verlenen voor het ontplooien van de diverse activiteiten en bewoning. Monumentenzorg zal zich willen bemoeien met de restauratie. De Provincie heeft wat te zeggen over de bestemming. Een en ander is zaldus niet mogelijk zijn zonder steun van betrokken overheden. 

Voor alle inwoners van Parkstad

De tijd waarin een scheepsmagnaat een bos kon afgraven als cadeautje voor z’n vrouw ligt gelukkig ver achter ons. Het Imstenraderbos is nu een schitterend openbaar hellingbos op de breuk van Benzenrade in het zuiden van Parkstad aan de Poort van het Mergelland. Een hoogwaardige groene oase, die valt onder de Natuurbeschermingswet (NSW),  op loop- en fietsafstand voor veel Heerlenaren. Hof Imstenrade met haar grote schuren, stallen en fraaie uitzicht aan de uiterste zuidwestpunt van het Imstenraderbos biedt aan de bewoners van Parkstad tal van mogelijkheden op het gebied van recreatie, cultuur, natuur, bewoning en duurzaamheid. 

Wij zetten ons in voor restauratie en herbestemming van dit cultureel erfgoed, met oog voor authenticiteit, duurzaamheid, kwaliteit en innovatie.

  1. aansluiting zoeken met bestaande natuur en Imstenraderbos; 
  2. innovatief en onderscheidend; 
  3. duurzame ontwikkeling en exploitatie; 
  4. behoud van authentieke elementen; 
  5. behoud van oorspronkelijke gebouwen; 
  6. gebruik maken van duurzame materialen en bouwprocessen; 
  7. restauratie en herbestemming met behoud van het erfgoed; 
  8. geen conflicterende functies.

Een aantal van de mogelijkheden, waarvoor al (soms vergevorderde) plannen bestaan.

Bloemenpluktuin en voedselbos / kruiden- en moestuin :

Met de inzet van bewoners gaat Hof Imstenrade weer voedsel produceren op kleine schaal voor eigen gebruik maar ook als educatief project voor scholen in de omgeving en dagbesteding. Samen met de bewoners van het AZC kruiden en gewassen telen en nieuwe gerechten leren.

Benzenraderhof is aangesloten bij boerderijeducatielimburg.nl, het voedselbos en de moestuin zouden hier ook onderdeel van uit kunnen maken.

Land van Kalk Bakhuis :

Er was een tijd dat de Limburgse buurtschappen en alle grote boerderijen beschikten over een bakhuis. Wanneer deze gestookt werden konden ook de omwonenden gebruikmaken van de ovens. Op ladders werden de ongebakken vlaaien met eigen fruitoogst naar de bakhuizen gebracht en aan het eind van de dag weer opgehaald. Niet alleen handig maar zoiets kweekte ook  gemeenschapszin. Met het periodiek stoken van het historisch bakhuis van Hof Imstenrade kan een nuttige traditie in ere worden hersteld voor het bakken van vlaaien en pizza’s van buurtbewoners. 

Pop-up restaurant, terras en streekproducten

De kapschuur die uitkijkt over de prachtige wei en het Imstenraderbos is een van de mooiste lokaties om te genieten van n kop koffie met zelf gebakken vlaai. Dit wordt hèt terras voor de vermoeide wandelaar en de levensgenieter. Op loop- en fietsafstand van de stad en eindelijk een lokatie in de buurt van het kerkhof voor een intieme koffietafel. Hadden we al gezegd dat er een eigen voedselbos en moestuin komt?

Startpunt en pleisterplaats wandel- en fietstochten

Historische vitrine, educatief centrum, bezoekerscentrum IVN en Natuurmonumenten.

Met voorgaande mogelijkheden spreekt dit vanzelf. Te meer omdat eindelijk het rondje Imstenraderbos compleet wordt met een aansluiting van het wandelpad met de veldweg richting de Daelseweg. Tevens wordt een verbinding gemaakt met het Land van Kalk, het gebied van Vrouweheide en de Kunderberg.

De Hooischuur

Op het moment dat de initiatiefnemers hier binnenliepen wisten ze het meteen:

een groepsruimte voor koorrepetities, een vergaderruimte, voor inspiratie sessies of workshops, salsa-lessen of onderwijs. Maar ook een podium- en eventlokatie voor het Charles Hennen Concours, Cultura Nova, IBE, Dutch Mountain Film Festival, (amateur)theater, concerten en feesten. Een permanente expositieruimte.

En wat nog meer? ZZP-ruimtes, een (hout)werkplaats, logeermogelijkheden en gezamenlijke keuken. Deze wensen vallen samen met de plannen voor bewoning.

De huidige Hof Imstenrade bevat drie woningen. Om tot een duurzame invulling te komen met de beoogde publieke functies op een gezonde financiële basis, zouden er maximaal nog zeventien wooneenheden bij moeten. Vóór alles moet hier wonen voor iedereen open staan èn mogelijk moeten zijn op basis van gemeenschappelijkheid. Een ‘meergeneratie-project’ voor alle leeftijden en gezinssamenstellingen, een niet-elitaire buurt met betaalbare woningen, zowel koop als huur, met aangepaste woningen voor ouderen en gehandicapten. 

Financiering

Stichting Hof Imstenrade zet zich in om deze parel weer te laten glanzen, maar zoekt voor het laten verrichten van de noodzakelijke bouwtechnische onderzoeken (conditie van de houtconstructies en stabiliteit) en het verder uitwerken van plannen financiële ondersteuning om de aanloopkosten te dekken. Om de haalbaarheid van het project, de restauratie en herbestemming van Hof Imstenrade  te onderzoeken en te onderbouwen is een website en een crowdfunding opgezet. Een deel wordt door de initiatiefnemers zelf ingelegd.

De kosten betreffen vergoedingen voor professionele ondersteuning door Siecker Advies en Management, UrbanBlue en TMT Financiële Diensten. Daarnaast bemiddelt en ondersteunt  Aelmans Rentmeesters & Makelaars bij het aankooptraject, de taxatie en waardering van het complex en het onderzoek t.b.v. de noodzakelijke bestemmingsplanwijziging. Tenslotte zal SATIJNplus Architecten een voorlopig ontwerp en een financiële haalbaarheidsanalyse uitwerken.

Het gaat in totaal om een bedrag van € 52.110,- .

De initiatiefnemers en Stichting Hof Imstenrade

Heerlen, Imstenrade 20 april 2020

Hof Imstenrade redden van verval